Starzenie skory, Technik Usług Kosmetycznych, Kosmetologia

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
skóry towarzyszące
procesowi starzenia się
turalny skóra w obrazie kli-
nicznym jest cienka, gładka,
mało elastyczna ale nie obwisła.
Wprawdzie jest ona naznaczo-
na drobnymi zmarszczkami mi-
micznymi, drobnymi teleangiek-
tazjami jednak jej stan nie budzi
zastrzeżeń. Pod mikroskopem
dadzą się zauważyć znamio-
na epidermicznej degeneracji
(zmniejszenie liczby włókien ela-
stycznych, zmiana ich struktury,
niewielkie zmiany w organiza-
cji włókien kolagenowych) także
spłaszczenie granicy skórno-na-
skórkowej przez zmniejszenie
się liczby brodawek i spłaszcze-
nie tych, które pozostały).
Wpływ środowiska
Postępująca wraz z wiekiem zmiana stanu skóry
jest uzależniona od czynników wewnętrznych
– czyli tych genetycznie zaprogramowanych
– oraz od czynników zewnętrznych, np.
od wpływu środowiska. Oba czynniki są
odpowiedzialne za zmiany struktury skóry oraz
jej funkcji, przy czym środowisko zewnętrzne
odgrywa w tym procesie kluczową rolę.
Badania wykazują, że 80 do 99 % zmian w
obrazie skóry powstało na skutek wpływów
pochodzących z zewnątrz – przede wszystkim
na skutek promieniowania UV.
Wpływ czynników zewnętrznych
ma swoje odzwierciedlenie
w obrazie skóry (na twarzy,
dłoniach oraz na dekolcie)
i przyczynie się do przed-
wczesnego jej starzenia. Głównym
czynnikiem szkodliwym jest
promieniowanie ultrafioletowe
emitowane przez słońce. Wpływ
ten zauważymy porównując
partie skóry, które były narażone
na działanie promieniowania
UV np. twarz, dłonie lub
kark, z partiami zazwyczaj
osłoniętymi, np. z pośladkami,
wewnętrzną stroną ud. Nawet
Zmiany struktury
S
tarzejąca się w sposób na-
Budowa skóry oraz tworzenie się zmarszczek
zmarszczki
Zmiany skóry właściwej
Badania przeprowadzone na
skórze właściwej wykazały, że to
właśnie tu mają miejsce zmiany
spowodowane posuwającym się
wiekiem:

System naczyń krwionośnych
ulega redukcji, jednocześnie
następuje rozszerzanie się
naczyń ze sztywnieniem ich
ścianek. Zmniejsza się po-
nadto liczna naczyń włoso-
watych. Ukrwienie jest słab-
sze, a skutkiem jest typowa
bladość i zaburzona termore-
gulacja. Konsekwencją dal-
szą jest spadek ciśnienia par-
cjalnego tlenu (zmniejszenie
podaży O
2
) a więc niedosta-
teczna produkcja związków
wysokoenergetycznych, nad-
produkcja wolnych rodników
a zatem zahamowanie synte-
zy ważnych składników skóry
przez komórki warstwy twór-
czej i fibroblasty.

Odpowiedzialne za biosyntezę
kolagenu i elastyny fibroblasty
podlegają degeneracji ( stop-
niowa blokada aparatu gene-
tycznego – odpowiedzialna za
zmniejszenie ich aktywności )
a to zmniejsza produkcję no-
wych białek strukturalnych,
enzymatycznych oraz matrix
zewnątrzkomórkowego.

Liczba składników skóry wła-
ściwej zmniejsza się w mia-
rę upływu czasu. Zanika że-
lowa substancja wypełniająca
przestrzeń między włóknami
tkanki łącznej. Powoduje to
cieńszy naskórek
mało włókien
elastycznych
Młoda skóra:
Naskórek jest gruby, w skórze właściwej znajduje się
wiele włókien elastycznych, skóra jest gładka
Starsza skóra:
Naskórek jest cieńszy, w skórze właściwej znajduje
się mniej włókien elastycznych, na jej powierzchni
występują zmarszczki.
jeśli słońce jest tylko jednym
z wielu czynników zewnętrznych,
to skutki jego oddziaływania
są o wiele poważniejsze niż
pozostałych.Zewnętrzny wpływ
środowiska zmienia skórę
w zauważalny sposób: zmarszczki,
zmiany pigmentacyjne (np.
piegi, plamy soczewicowate)
oraz hiper-i hipopigmentacja.
Na sile traci napięcie oraz
elastyczność skóry, która jest
bardziej podatna na urazy
mechaniczne. Miejscowo
pojawiają się, spowodowane
osłabieniem naczyń krwiono-
śnych (rozszerzenie naczyń
ze sztywnieniem ich ścianek,
zmniejszenie liczby naczyń
włosowatych) rumienie, powstają
niezłośliwe zmiany takie jak
np. rogowacenie słoneczne,
teleangiektazje lub włókniaki.
W powiększeniu dostrzeżemy
zmiany w strukturze kolagenu
oraz elastyny.
tów minimalnie się zmniej-
sza. Właśnie ze względu na
to, skóra starcza jest jaśniej-
sza i delikatniejsza ale na
ten stan ma również wpływ
spadek ilości naczyń krwio-
nośnych a tym samym obni-
żenie komponenty czerwo-
nej w zabarwieniu skóry.
Wraz z wiekiem najczęściej po
50 roku życia) na skórze poja-
wiają się plamy starcze (nazwa
med. Lentigo solaris lub senilis).
Ich obecność jest spowodowana
działaniem promieniowania UV.
Większa ilość melanocytów, nie-
równomierne skupionych, in-
dukuje powstanie przebarwień.
Należy pamiętać, że skóra ma
swoistą zdolność do zapamięty-
wania zmian pigmentacyjnych
– raz powstałe przebarwienie
będzie się odnawiać po każdej
ekspozycji na słońce.
Zdradziecko: Kolor & Plamy
Obok zmarszczek występuje
jeszcze inny objaw starzenia
się skóry, a mianowicie prze-
barwienia.
-
Zmiany pigmentacyjne
w skórze starzejącej się
w sposób naturalny są niedu-
że, chociaż liczba melanocy-
Tworzenie się zmarszczek
Pod względem klinicznym najważniejszym objawem
starzenia się skóry są zmarszczki, czyli zagłębienia w
powierzchni skóry, które klasyfikujemy pod względem
i ich głębokości na płytkie oraz głębokie. Nawet
jeśli mechanizm powstawania zmarszczek nie jest
jeszcze do końca znany, to z całą pewnością możemy
stwierdzić, że procesowi temu towarzyszy wiele innych
zmian w strukturze skóry:

Zmarszczki powstają na skutek ubytku masy
mięśniowej oraz grubości skóry.

Oprócz tego spadają właściwości elastyczne skóry,
kolagen oraz elastyna zmieniają swoją strukturę.

Jednocześnie stratum corneum traci odpowiedni
poziom nawilżenia. Odwodnienie to jest
spowodowane utratą kwasu hialuronowego, która
to postępuje wraz z wiekiem.
Zmiany te uwidaczniają się nie tylko na powierzchni
skóry w postaci zmarszczek, występuje także
zaburzenie regulacji nawilżenia skóry, spada
odporność na urazy mechaniczne oraz elastyczność.
 riach włókien kolagenu i ela-
styny oraz na granicy pomiędzy
nimi. Funkcja łącząca te włókna
zanika wraz z wiekiem. Znikoma
zawartość kwasu hialuronowego
prowadzi do braku połączenia
między tym kwasem a włókna-
mi kolagenu i elastyny, a co za
tym idzie do upośledzenia wią-
zania wody.
W związku z powyższym można
przypisać zanikowi kwasu hialu-
ronowego pojawienie się zamian
w obrazie skóry – a w szczegól-
ności utratę objętości, pojawie-
nie się zmarszczek oraz utratę
elastyczności.
Wpływ czynników zewnętrznych na skórę zauważymy przede wszystkim na tych partiach, które były eksponowane na działanie
promieniowania UV, czyli na twarzy, dekolcie i dłoniach.
Zmiany w naskórku
Naskórek staje się coraz cień-
szy, brodawki łączące go ze skó-
rą właściwą ulegają spłaszczeniu
i częściowo zupełnie zanikają.
Konsekwencją jest zwiększenie
powierzchni wymiany substancji
odżywczych między skórą wła-
ściwą a naskórkiem a co za tym
idzie upośledzeniu transferu
substancji odżywczych Zmiany
te prowadzą do zmniejszenia
liczby komórek warstwy pod-
stawnej naskórka. Spłaszczenie
brodawek prowadzi do zwiększe-
nia wrażliwości na urazy, głównie
przesunięcia skóry. Częściowy
zanik komórek warstwy podstaw-
nej i mniejsza częstotliwość po-
działów pozostałych komórek tej
warstwy zwalnia proces odbudo-
wy powodując, że wydłużony jest
czas, w jakim keratynocyt prze-
mierza warstwy naskórka i ulega
złuszczeniu. Przez to spowolnie-
nie opóźnia się także gojenie ran
i urazów. Funkcja ochronna war-
stwy rogowej zostaje zaburzona
za sprawą zmienionego składu
tłuszczów, co objawia się zwięk-
szoną wrażliwością na substan-
cje drażniące.
Zmiany są także spowodowane
spadkiem ilości melanocytów,
i to począwszy od 30 roku ży-
cia co dziesięć lat o ok. 6-8 pro-
cent. Tłumaczy to jaśniejszy od-
znaczne ograniczenie zdolno-
ści wiązania wody a przez to
gwałtowne zmniejszenie jędr-
ności i elastyczności skóry
Spadek elastyczności
Tak samo jak kolagen, zmia-
nom podlega także elastyna.
Struktura włókien ulega defor-
macji: stają się one postrzępio-
ne, splątane. W przypadku nad-
miernej ekspozycji na działanie
promieni UV mówimy o elasto-
zie, czyli nagromadzeniu amor-
ficznych ( zbitych, zdegenero-
wanych) włókien elastycznych
tuż pod powierzchnią skóry wła-
ściwej na granicy warstwy bro-
dawkowej i siateczkowatej.
Wprawdzie zmniejsza się liczba
elastyny, jednak powiększa ona
swoje rozmiary i tworzy płaskie
struktury zamiast cylindrycz-
nych włókien. Ta zmiana zmniej-
sza elastyczność, rozciągliwość
i wytrzymałość skóry. Zjawisko to
potwierdza fakt, iż dojrzała skóra
po naciągnięciu potrzebuje wię-
cej czasy, by wrócić na miejsce.
Ze spadkiem elastyczności ma-
my do czynienia również dlate-
go, że skóra starzejąca się jest
niedostatecznie nawilżona głów-
nie dzięki zmniejszonej produk-
cji glikozaminoglikanów
( kwas hialuronowy i proteogli-
kany). Badania dowodzą, że ilość
kwasu hialuronowego zmniejsza
się znacznie od 50 roku życia.
W młodej skórze kwas hialu-
ronowy znajduję się na peryfe-
Zanikanie substancji wypeł-
niającej zmienia ułożenie włó-
kien kolagenowych (coraz bar-
dziej splątane, pofałdowane
i rozdzielone nieupostaciowany-
mi elementami tkanki łącznej).
Kolagen zanika z reguły tylko
w nieznacznym stopniu.
Postępuje natomiast tzw. siecio-
wanie kolagenu czyli tworzenie
splotów poprzecznych, co ozna-
cza że z biegiem procesu starze-
nia kolagen staje się sztywniejszy
i bardziej kruchy. Włókna kolage-
nowe tracą swoją wytrzymałość,
co spowodowane jest uszkodze-
niem struktury białek.
Szkody wywołane promieniowaniem UV
W ciągu ostatnich 10 lat badania wykazały, że promieniowanie
UV, a dokładnie ekspozycja skóry na promienie UV-B wyzwala
w skórze w ciągu kilku godzin enzymy (kolagenaza),
odpowiedzialne za rozpad kolagenu. Stale podwyższony
poziomu tego enzymu, co jest typowe dla ludzi, których
skóra jest narażona często na działanie promieniowania UV,
prowadzi do zmian strukturalnych kolagenu.
Dodatkowe szkody wywołuje promieniowanie UV-A, które
wnika głęboko w skórę właściwą i powodują powstanie wolnych
rodników, a te przyczyniają się dezaktywacji enzymów,
co upośledza funkcje i właściwości fibroblastów,
keratynocytów, komórek Langerhansa oraz melanocytów.
Przykłady substancji Anti-Aging
Kwas askorbinowy oraz jego pochodne

Dzięki badaniom wiemy, że miejscowo
stosowany kwas askorbinowy (witamina C)
podnosi trzykrotnie poziom produkcji kolagenu
w skórze oraz ma działanie antyutleniające.
Do jego najważniejszych właściwości zaliczamy
ochronę przed utlenianiem lipidów przez wolne
rodniki. Oprócz tego witamina C jest stosowana
w walce z hiperpigmentacją.
Rozjaśniacze pigmentu

W walce z przebarwieniami skórnymi oraz
z hiperpigmentacją stosuje się przede wszystkim
roślinny i bezpieczny hydrochinon w różnych postaciach,
do których należą: ekstrakty mącznicy lekarskiej,
lukrecji, pszenicy, ryżu, molwy papierowej,
szczawiu kędzierzawego oraz witamina C i kwas
mlekowy. Kwas mlekowy widocznie rozjaśnia
przebarwienia, jeśli zastosujemy jego ponad 5%
koncentrat.
Filtry przeciwsłoneczne

Nie ma sensu podejmowanie jakichkolwiek
kroków łagodzących zmiany wywołane
upływającym czasem, jeśli nie chronimy skóry
przed promieniowaniem UV. Dlatego należy
stosować preparaty o faktorze co najmniej SPF
15, co uchroni skórę przed negatywnym wpływem
promieniowania słonecznego oraz przed związanymi
z nim zmianami.
skóra starszych pacjentów po-
trzebuje dwa razy więcej czasu,
by po zabiegu np. dermabrazji
odbudować tkankę nabłonkową.
Spowolnienie cyklu regeneracji
skóry jest ściśle powiązane z nie-
wystarczającą deskwamacją ze-
wnętrznych warstw naskórka,
co powoduje, że skóra osób star-
szych jest szorstka i matowa.
Eksperci Anti-Aging
Jakie substancje mogą nam po-
móc w walce z wyżej wymienio-
nymi zmianami? Od czasu wpro-
wadzenia na rynek preparatów
zawierających kwas alfahydrok-
sy w latach 90-tych, wiele skład-
ników zmieniło twarz nowocze-
snej kosmetyki. Nowa generacja
kosmetyków, tzw Kosmeceutyki,
zawiera specjalnie dobrane sub-
stancje, których zadaniem jest
intensywna pielęgnacja starze-
jącej się skóry. Są to przykłado-
wo retinoidy (retinol ew. wita-
mina A jak także tretinoina),
kwas askorbinowy (witamina C),
kwas alfahydroksy (kwas mleko-
wy), glikozoaminoglikan (kwas
hialuronowy), antyutleniacze
(ekstrakt z zielonej herbaty, to-
koferol czyli witamina E), biofla-
wonoidy (ekstrakt z zielonej her-
baty, rośliny ginkgo-biloba oraz
z lukrecji), rozjaśniające pigment
składniki roślinne (ekstrakt
z mącznicy lekarskiej i ryżu)
oraz filtry przeciwsłoneczne.
Nawet jeśli na tej liście nie po-
jawiły się wszystkie substancje,
to są one najbardziej popularne,
i znajdują się w najbardziej efek-
tywnych preparatach pielęgna-
cyjnych.

cień starzejącej się skóry, oraz
jej słabsze możliwości ochrony
przed światłem UV. Zanik me-
lanocytów spotkamy zarówno
w przypadku skóry chronionej
oraz często wystawianej na dzia-
łanie promieniowania ultrafio-
letowego. Spadek poziomu me-
laniny oraz jej upośledzony
transport do keratynocytów jest
odpowiedzialny za powstawanie
małych, nieregularnych plamek
czyli za hiperpigmentację, któ-
ra jest typowa dla starzejącej się
pod wpływem światła słonecz-
nego skóry.
Zanikowi melanocytów towa-
rzyszy spadek ilości komórek
Langerhansa w naskórku a tym
samym zostaje osłabiona odpor-
ność skóry. Zmniejsza się nie tyl-
ko liczba tych komórek, niestety
spada także ich produktywność,
co skutkuje osłabieniem reakcji
immunologicznej oraz pojawia-
niem się łagodnych lub złośli-
wych nowotworów.
wania wody. Drobne zmarszcz-
ki oraz łuszczący się naskórek
to nic innego jak nagromadzo-
ne komórki stratum corneum.
Na całe szczęście problem ten
można łatwo rozwiązać, do
pewnego stopnia oczywiście,
stosując preparaty nawilżają-
ce. Należy zaznaczyć, że świat
nauki nie jest do końca zgodny
w jaki sposób proces starzenia
się wpływa na zawartość wody
oraz grubość naskórka. Niektóre
badania potwierdzają fakt, że
naskórek staje się wraz z wie-
kiem coraz bardziej cienki, inne
z kolei zupełnie temu zaprze-
czają. Jedno jest pewne, wraz
z wiekiem powierzchnia stra-
tum corneum staje się bardziej
nieregularna, traci gładkość
a co za tym idzie powierzchnia
skóry staje się coraz bardziej ma-
towa.
Lista zmian spowodowanych
upływającym czasem nie była-
by kompletna bez wymienienia
właściwości regeneracyjnych ko-
mórek. Według badań możliwo-
ści regeneracyjne komórek spa-
dają między 40 a 90 rokiem życia
o ok. 30 do 50%.
Inne badania wykazują, że mło-
da skóra dorosłego człowieka od-
nawia się co 15-20 dni, a w przy-
padku osoby starszej okres ten
wydłuża się nawet do 30 dni. Ten
wydłużony cykl towarzyszy tak-
że spowolnieniu procesu gojenia
się ran. Lekarze potwierdzają, że
Spadek poziomu nawilżenia
Zmiany tyczą się także najbar-
dziej zewnętrznej warstwy na-
skórka, czyli stratum corneum.
Badania potwierdzają spadek po-
ziomu nawilżenia w tej warstwie,
która postępuje wraz z wiekiem.
Powodem jest prawdopodobnie
stale zmniejszająca się ilość li-
pidów, przez co warstwa ta traci
zdolność wiązania i zatrzymy-
Dr Diana L. Howard I
Doktor
Biochemii jest zastępcą dyrektora
ds. technicznego rozwoju w The
International Dermal Institute oraz
w Dermalogica
www.dermalogica.
de
. Bada jak substancje wpływają
na strukturę i funkcje skóry.
[ Pobierz całość w formacie PDF ]