Statut MTK, Stosunki międzynarodowe, Konwencje, statuty

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego, Rzym, 17 lipca 1998 r.
(Druk sejmowy nr 2431 z 4 grudnia 2000 r.)
Preambuła
Państwa Strony niniejszego Statutu,
Świadome, iż wszyscy ludzie są połączeni wspólnymi więzami, że ich kultury tworzą
wspólne dziedzictwo oraz zaniepokojeni, iż ta delikatna mozaika może w każdej chwili zostać
zniszczona,
Pamiętając, iż w mijającym wieku miliony dzieci, kobiet i mężczyzn były ofiarami
niewyobrażalnych okrucieństw, które głęboko poruszyły sumienie ludzkości,
Uznając, iż tego typu poważne zbrodnie zagrażają pokojowi, bezpieczeństwu
i pomyślności świata,
Potwierdzając, iż najpoważniejsze zbrodnie wagi międzynarodowej nie mogą pozostać
bezkarne, oraz, że ich skuteczne ściganie musi zostać zapewnione poprzez podjęcie
odpowiednich działań zarówno przez poszczególne państwa, jak i poprzez wzmocnienie
współpracy międzynarodowej,
Zdecydowane, by położyć kres bezkarności sprawców tych zbrodni, i w ten sposób
przyczynić się do zapobieżenia ich popełniania,
Przypominając, iż obowiązkiem każdego Państwa jest wykonywanie jurysdykcji karnej w
stosunku do osób odpowiedzialnych za zbrodnie międzynarodowe,
Potwierdzając cele i zasady Karty Narodów Zjednoczonych, a w szczególności zasadę
powstrzymywania się przez każde Państwo od groźby użycia siły lub jej użycia przeciwko
całości terytorialnej lub niezawisłości politycznej któregokolwiek Państwa, jak i w inny
sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych,
Podkreślając, iż żadne z postanowień niniejszego Statutu nie może być traktowane jako
upoważnienie dla któregokolwiek Państwa Strony do interwencji w konflikcie zbrojnym lub
w wewnętrznych sprawach jakiegokolwiek Państwa,
Zdecydowane, ze względu na powyższe cele oraz dla dobra obecnych i przyszłych
pokoleń utworzyć niezależny stały Międzynarodowy Trybunał Karny związany z systemem
Narodów Zjednoczonych, posiadający jurysdykcję w stosunku do najpoważniejszych zbrodni
wagi międzynarodowej,
Podkreślając, iż Międzynarodowy Trybunał Karny utworzony na podstawie niniejszego
Statutu ma charakter komplementarny w stosunku do krajowych systemów wymiaru
sprawiedliwości w sprawach karnych,
Postanawiając zagwarantować trwałe poszanowanie sprawiedliwości międzynarodowej i
jej realizację,
Uzgodniliśmy co następuje:
Część I
Utworzenie Trybunału
Artykuł 1
Trybunał
Niniejszym tworzy się Międzynarodowy Trybunał Karny (zwany dalej Trybunałem).
Trybunał jest instytucją stałą i jest on władny wykonywać jurysdykcję wobec osób, które
dopuściły się najpoważniejszych zbrodni wagi międzynarodowej, wymienionych
w niniejszym Statucie. Trybunał ma charakter komplementarny w stosunku do krajowych
systemów wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jurysdykcja i działalność
Trybunału uregulowane są postanowieniami niniejszego Statutu.
Artykuł 2
Stosunki pomiędzy Trybunałem a Narodami Zjednoczonymi
Stosunki pomiędzy Trybunałem a Narodami Zjednoczonymi są regulowane w oparciu
o umowę zatwierdzoną przez Zgromadzenie Państw Stron niniejszego Statutu a następnie
zawartą przez Prezesa Trybunału w jego imieniu.
Artykuł 3
Siedziba Trybunału
1. Siedzibą Trybunału ustanawia się Hagę w Holandii (“Państwo przyjmujące”).
2. Trybunał zawiera porozumienie się w sprawie głównej siedziby z Państwem
przyjmującym; porozumienie to zawierane jest przez Prezesa Trybunału w jego imieniu, po
zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Państw Stron.
3. Na podstawie niniejszego Statutu Trybunał może ustanowić swoją siedzibę gdzie
indziej, jeżeli uzna to za pożądane.
Artykuł 4
Status prawny i uprawnienia Trybunału
1. Trybunał posiada międzynarodową osobowość prawną. Trybunał posiada również
zdolność prawną w zakresie koniecznym do wykonywania swych funkcji i realizowania
swoich celów.
2. Trybunał może wykonywać swoje funkcje i uprawnienia przewidziane w niniejszym
Statucie na terytorium każdego Państwa Strony oraz - na podstawie specjalnej umowy - na
terytorium innego Państwa.
Część II
Jurysdykcja, dopuszczalność oraz prawo właściwe
Artykuł 5
Przestępstwa objęte jurysdykcja Trybunału
1. Jurysdykcja Trybunału jest ograniczona do najpoważniejszych zbrodni wagi
międzynarodowej. Jurysdykcja Trybunału na podstawie niniejszego Statutu obejmuje
następujące zbrodnie:
(a) zbrodnię ludobójstwa;
(b) zbrodnie przeciwko ludzkości;
(c) zbrodnie wojenne;
(d) zbrodnię agresji.
2. Trybunał wykonuje jurysdykcję w odniesieniu do zbrodni agresji, gdy tylko zostanie
przyjęte postanowienie zgodnie z artykułami 121 i 123 definiujące tę zbrodnię oraz
określające warunki wykonywania przez Trybunał jurysdykcji w odniesieniu do tej zbrodni.
Powyższe postanowienie powinno być zgodne z odpowiednimi postanowieniami Karty
Narodów Zjednoczonych.
Artykuł 6
Ludobójstwo
Dla celów niniejszego Statutu “ludobójstwo” oznacza którykolwiek z następujących
czynów, dokonany z zamiarem zniszczenia w całości lub części grupy narodowej, etnicznej,
rasowej lub religijnej, takich jak:
(a) zabójstwo członków grupy,
(b) spowodowanie poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia psychicznego
członków grupy;
(c) rozmyślne stworzenie dla grupy warunków życia, obliczonych na spowodowanie ich
całkowitego lub częściowego zniszczenia fizycznego;
(d) stosowanie środków, które mają na celu wstrzymanie urodzin w obrębie grupy;
(e) przymusowe przekazywanie dzieci członków grupy do innej grupy.
Artykuł 7
Zbrodnie przeciwko ludzkości
1. Dla celów niniejszego Statutu “zbrodnia przeciwko ludzkości'“ oznacza którykolwiek
z następujących czynów, popełniony w ramach rozległego lub systematycznego, świadomego
ataku skierowanego przeciwko ludności cywilnej:
(a) zabójstwo;
(b) eksterminacja;
(c) niewolnictwo;
(d) deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludności;
(e) uwięzienie lub inne dotkliwe pozbawienie wolności fizycznej z naruszeniem
podstawowych reguł prawa międzynarodowego;
(f) tortury;
(g) zgwałcenie, niewolnictwo seksualne, przymusowa prostytucja, wymuszona ciąża,
przymusowa sterylizacja oraz jakiekolwiek inne formy przemocy seksualnej porównywalnej
wagi;
(h) prześladowanie jakiejkolwiek możliwej do zidentyfikowania grupy lub zbiorowości z
powodów politycznych, rasowych, narodowych, etnicznych, kulturowych, religijnych, płci
(gender) w rozumieniu ustępu 3, lub z innych powodów powszechnie uznanych za
niedopuszczalne na podstawie prawa międzynarodowego, w związku z jakimkolwiek czynem,
do którego odnosi się w niniejszy ustęp lub z jakąkolwiek zbrodnią objętą jurysdykcją
Trybunału;
(i) wymuszone zaginięcia osób;
(j) zbrodnia apartheidu;
(k) inne nieludzkie czyny o podobnym charakterze celowo powodujące ogromne
cierpienie lub poważne uszkodzenie ciała albo zdrowia psychicznego lub fizycznego.
2. W rozumieniu ustępu 1:
(a) “Atak skierowany przeciwko ludności cywilnej” oznacza sposób działania, polegający
na wielokrotnym dopuszczaniu się czynów opisanych w ustępie l skierowanych przeciwko
ludności cywilnej, podjęty stosownie do lub dla wsparcia polityki państwowej lub
organizacyjnej zakładającej dokonanie takiego ataku;
(b) “Eksterminacja” obejmuje celowe stworzenie takich warunków życia, inter alia,
pozbawienie dostępu do jedzenia i opieki medycznej, które są obliczone na wyniszczenie
części ludności;
(c) “Niewolnictwo” oznacza realizowanie niektórych lub wszystkich uprawnień
związanych z prawem własności w stosunku do człowieka oraz obejmuje realizację tych
uprawnień w zakresie handlu ludźmi, a w szczególności kobietami i dziećmi;
(d) “Deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludności” oznacza zmuszenie ludzi do
zmiany ich zgodnego z prawem miejsca zamieszkania połączone z wydaleniem lub innymi
przymusowymi działaniami, bez podstawy w prawie międzynarodowym;
(e) “Tortury” oznaczają celowe zadawanie dotkliwego bólu lub cierpienia, fizycznego
bądź psychicznego, jakiejkolwiek osobie będącej pod opieką lub pod kontrolą
oskarżonego. Termin ten nie obejmuje bólu i cierpienia wynikających jedynie ze
zgodnych z prawem sankcji, nieodłącznie związanych z tymi sankcjami lub
wywołanych przez nie przypadkowo;
(f) “Wymuszona ciąża” oznacza bezprawne uwięzienie kobiety, której zajście w ciążę
nastąpiło na skutek przemocy, z zamiarem wpłynięcia na skład etniczny
jakiejkolwiek grupy ludności lub dokonania innych poważnych naruszeń prawa
międzynarodowego. Niniejsza definicja w żadnym razie nie może być rozumiana
jako naruszająca prawo krajowe dotyczące ciąży;
(g) “Prześladowanie” oznacza celowe i dotkliwe, sprzeczne z prawem
międzynarodowym, pozbawianie podstawowych praw jakiejkolwiek grupy lub
wspólnoty z powodu jej tożsamości;
(h) “Zbrodnia apartheidu” oznacza niehumanitarne działania o charakterze podobnym
do opisanych w ustępie l, dokonane w ramach zinstytucjonalizowanego ustroju
ukierunkowanego na systematyczny ucisk oraz przewagę jednej grupy rasowej nad
jakąkolwiek inną grupą lub grupami rasowymi, oraz dokonane w zamiarze
utrzymania tego ustroju;
(i) “Wymuszone zaginięcia osób” oznaczają zatrzymanie, aresztowanie lub porwanie
ludzi przez lub za upoważnieniem, pomocą, lub milczącą zgodą Państwa lub organizacji
politycznej a następnie odmowę przyznania faktu tego pozbawienia wolności lub odmowę
przekazania informacji dotyczących losu i miejsca pobytu tych ludzi, z zamiarem
pozbawienia ich ochrony prawnej przez dłuższy okres czasu.
3. Dla celów niniejszego Statutu przyjmuje się, że pojęcie “płeć” (gender) odnosi się do
dwóch płci: męskiej i żeńskiej, w kontekście społecznym. Pojęcie “płeć” (gender) nie ma
żadnego innego znaczenia od wskazanego powyżej.
Artykuł 8
Zbrodnie wojenne
1. Trybunał posiada jurysdykcję w odniesieniu do zbrodni wojennych, w szczególności
popełnionych w ramach realizacji planu lub polityki albo kiedy zbrodnie te są popełniane na
szeroką skalę.
2. Dla celów niniejszego Statutu “zbrodnie wojenne” oznaczają:
(a) poważne naruszenia konwencji genewskich z dnia 12 sierpnia 1949 r., mianowicie
jakiekolwiek z wymienionych poniżej działań skierowanych przeciwko ludziom lub dobrom
chronionym na podstawie postanowień odpowiedniej konwencji genewskiej:
(i) zamierzone zabójstwo;
(ii) tortury lub nieludzkie traktowanie, w tym eksperymenty biologiczne;
(iii) umyślne sprawianie wielkich cierpień albo ciężkich uszkodzeń ciała i zdrowia;
(iv) dokonywanie bezprawnie i samowolnie poważnych zniszczeń i przywłaszczania
mienia, nie usprawiedliwione koniecznością wojskową;
(v) zmuszanie jeńców wojennych lub innych chronionych osób do służby w siłach
zbrojnych mocarstwa nieprzyjacielskiego;
(vi) umyślne pozbawianie jeńców wojennych lub innych chronionych osób prawa do
rzetelnego procesu prowadzonego w normalnym trybie;
(vii) bezprawna deportacja lub przesiedlenie lub bezprawne pozbawianie wolności;
(viii) branie zakładników.
(b) inne poważne naruszenia praw i zwyczajów prawa międzynarodowego mających
zastosowanie do konfliktów zbrojnych o międzynarodowym charakterze, mianowicie:
(i) zamierzone kierowanie ataków przeciwko ludności cywilnej lub osobom cywilnym
nie biorącym bezpośredniego udziału w działaniach wojennych;
(ii) zamierzone kierowanie ataków na obiekty cywilne czyli obiekty nie będące celami
wojskowymi;
(iii) zamierzone kierowanie ataków na personel, instalacje, materiały, oddziały lub
pojazdy związane z pomocą humanitarną lub misjami pokojowymi działającymi w
oparciu o Kartę Narodów Zjednoczonych tak długo, jak są one uprawnione do
ochrony przysługującej osobom cywilnym i obiektom cywilnym na podstawie
międzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych;
(iv) zamierzone przeprowadzanie ataku, ze świadomością, iż atak ten spowoduje
przypadkową utratę życia lub zranienie osób cywilnych lub szkodę w obiektach
cywilnych lub rozległą, długotrwałą i poważną szkodę w środowisku naturalnym,
które byłyby wyraźnie nadmierne w stosunku do konkretnej, bezpośredniej i
całkowitej spodziewanej korzyści wojskowej;
(v) atakowanie lub bombardowanie, przy użyciu jakichkolwiek środków, bezbronnych
miast, wsi, domów mieszkalnych i budowli nie będących celami wojskowymi;
(vi) zabijanie lub zranienie nieprzyjaciela, który złożywszy broń lub nie mając już
środków obrony, zdał się na łaskę;
[ Pobierz całość w formacie PDF ]