Struktura i dynamika opadu organicznego w wybranych drzewostanach Słowińskiego Parku Narodowego w latach ...

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Leœne Prace Badawcze
(
Forest Research Papers
)
, 2009, Vol. 70 (1): 41–48.
Agnieszka Parzych
1
, Jan Trojanowski
1
Struktura i dynamika opadu organicznego w wybranych drzewostanach
S³owiñskiego Parku Narodowego w latach 2003–2005
The structure and dynamics of litterfall in forest stands
in the S³owiñski National Park in 2003–2005
Abstract
. The study of litterfall was carried out in two different forest ecosystems:
Vaccinio uliginosi-Betuletum
pubescentis
and
Empetro nigri-Pinetum
in the period between 2003-2005. The plant fall in the form of needles, leaves,
shoots, sheeds, cones and barks provides to forest soils a lot of biogenic compounds. Much bigger annual mass of
litterfall was found in
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
and it was average 4,050 t/ha·year during research
period. In the young wood
Empetro nigri-Pinetum
the litterafall was about 29% smaller (2,883 t/ha·year). The
maximum intensity of litterfall occurred in autumn months and constituted about 60% of annual amount.
Key words
:
Pinus sylvestris, Betula pubescens
I. Wstêp
i heterotrofów zasiedlaj¹cych glebê (Bednarek et al.
2005). IloϾ opadu organicznego z warstwy drzew i
krzewów wynosi w Polsce przeciêtnie rocznie oko³o
4 t/ha. W borach suchych wynosi on od 2,5 t/ha, a w ¿yz-
nych gr¹dach i ³êgach nawet ponad 6 t/ha (Puszkar et al.
1972, Prusinkiewicz et al. 1974, Józefaciukowa 1975,
Stachurski et Zimka 1975a,b, Dziadowiec et Kaczmarek
1997, Krzysztofiak et al. 2007). Podobn¹ wielkoœæ
opadu materii organicznej stwierdzono w lasach i borach
Europy (Hernandez et al. 1992, Berg et al. 1993,
Šušlevska et al. 2001).
Najbardziej zmiennym iloœciowo sk³adnikiem opadu
roœlinnego s¹ pêdy, których opad jest nie tylko wynikiem
procesów fizjologicznych, ale i pogodowych. Obumar³e
pêdy przez d³u¿szy czas mog¹ pozostawaæ w koronach
drzew, a ich opad nastêpuje dopiero podczas silnego
wiatru lub w czasie œnie¿nej zimy. Wed³ug Karpaczew-
skiego (1977) zwiêkszony opad pêdów jest przyczyn¹
znacznych wahañ zasobów materii organicznej w pozio-
mach organicznych gleb leœnych. Innym sk³adnikiem,
którego iloœæ podlega du¿ym wahaniom w kolejnych
latach, s¹ szyszki i owoce. Drzewa wydaj¹ szyszki lub
owoce corocznie, lecz obfite ich obradzanie wystêpuje
co drugi rok lub rzadziej, np. lata nasienne u sosny
Opad roœlinny dostaje siê do dna lasu przez ca³y rok
z ró¿n¹ intensywnoœci¹, wzbogacaj¹c glebê w materiê
organiczn¹ (Kowalkowski 1994). Opadaj¹ce fragmenty
roœlinnoœci – w postaci igie³, liœci, pêdów, nasion,
szyszek, kory i innych frakcji, dostarczaj¹ zwi¹zków
biogenicznych. Roczna masa opadu organicznego
zale¿y od wielu cech danego siedliska. Jednym z naj-
wa¿niejszych czynników wp³ywaj¹cych na jego roczn¹
produkcjê s¹ warunki klimatyczne (Jensen 1974, Huber
et Oyarzun 1983). W tej samej strefie klimatycznej jego
masa mo¿e siê ró¿niæ w sposób zasadniczy. Zale¿y to
przede wszystkim od warunków glebowych i charakteru
zbiorowiska roœlinnego (Banaszuk 1996, Pardo et al.
1997, Diaz-Maroto et Vila-Lameiro 2005, Ma³ek 2006).
Opad organiczny i jego sk³ad jakoœciowy wykazuj¹
ponadto pewn¹ zmiennoœæ w zale¿noœci od przestrzeni,
czasu i od warunków troficznych ekosystemu w okresie
wegetacyjnym (Schimming et Stamm 1993, Diaz-
Maroto et Vila-Lameiro 2005).
Opad roœlinny jest wa¿nym ogniwem w obiegu ma-
terii i przep³ywie energii. Jego iloœæ i jakoœæ wp³ywa na
morfologiê i w³aœciwoœci gleb oraz na od¿ywianie roœlin
1
Akademia Pomorska, Instytut Biologii i Ochrony Œrodowiska, Zak³ad Chemii Œrodowiskowej, ul. Arciszewskiego 22b,
76–200 S³upsk,
Tel. +48 59 84 05 347, e-mail parzycha1@op.pl
42
A. Parzych et J. Trojanowski / Leœne Prace Badawcze, 2009, Vol. 70 (1): 41–48.
przypadaj¹ co 3–4 lata (Tylkowski 1993). Najwiêksza
czêœæ opadu organicznego (oko³o 40–60%) jest zrzucana
przez roœlinnoœæ w okresie jesiennym (Hunger 1970,
Prusinkiewicz et al. 1974, Puchalski et Prusinkiewicz
1975, Banaszuk 1996, £aska 1998, Santa Regina et
Tarazona 2001, Kowalkowski et JóŸwiak 2003, Diaz-
Maroto et Vila-Lameiro 2006). Pêdy i kora opadaj¹ z
podobn¹ intensywnoœci¹ przez ca³y rok, maksimum
opadania liœci jest w okresie jesiennym, igie³ – w okresie
letnim i jesiennym, a nasion – jesieni¹ i zim¹.
Celem pracy by³o porównanie iloœci, struktury i
dynamiki opadu organicznego w dwóch ró¿nych
zespo³ach leœnych S³owiñskiego Parku Narodowego:
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
(
Vm-Bp
)i
Empetro nigri-Pinetum
(
En-P
) w latach 2003–2005.
znajduj¹ siê 1,5 km od linii brzegowej Ba³tyku, wzd³u¿
drogi biegn¹cej ze Smo³dziñskiego Lasu do Czo³pina, w
odleg³oœci 600 m jedna od drugiej. Lokalizacjê powierz-
chni badawczych przedstawiono na rycinie 1.
Na powierzchni badawczej I wystêpuje roœlinnoœæ
nale¿¹ca do
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis,
porastaj¹ca gleby bielicowe zdeponowane na kopalnej
glebie torfowej. Roœlinnoœæ powierzchni II, o glebie bie-
licowej, nale¿y do
Empetro nigri-Pinetum
. Przynale¿-
noœæ taksonomiczn¹ badanych ekosystemów leœnych
okreœlono wed³ug Matuszkiewicza (2001).
Drzewostany badanych powierzchni leœnych wyka-
zuj¹ zró¿nicowanie gatunkowe i wiekowe. Powierz-
chniê badawcz¹ I porasta luŸny drzewostan sosnowo-
brzozowy o wysokoœci 18–19 m (tab. 1). Udzia³ 60-
letniej sosny zwyczajnej (
Pinus sylvestris L
.) w
drzewostanie wynosi 25%, a 47-letniej brzozy omszonej
(
Betula pubescens
) – 75%. Powierzchniê badawcz¹ II
porasta jednolity 140-letni drzewostan sosnowy (
Pinus
sylvestris L
.) o niskich (7 m) zdeformowanych koronach
i pochylonych pniach (Plan Ochrony SPN 2003).
Drzewostan
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
charakteryzuje siê znacznie wy¿szym wskaŸnikiem
zdolnoœci produkcyjnej (tzw. bonitacj¹: sosnowy – II,
brzozowy – II.5) ni¿ drzewostan sosnowy
Empetro
nigri-Pinetum
(V). Œwiadczy o tym wiêksza wysokoœæ
badanych drzew oraz ich pierœnica. Zadrzewienie
drzewostanu sosnowo-brzozowego (
Vm-Bp
) wynosi³o
0,8 i by³o znacznie wiêksze ni¿ zadrzewienie boru
2. Materia³y i metody badañ
Obszar badañ
Badania prowadzono na dwóch powierzchniach
badawczych zlokalizowanych na terenie S³owiñskiego
Parku Narodowego (SPN). Obszar badañ znajduje siê w
Polsce pó³nocnej, w regionie pozostaj¹cym pod wp³y-
wem Morza Ba³tyckiego. Nadmorski klimat charaktery-
zuje siê ³agodnymi zimami oraz ch³odnymi i wilgotnymi
latami. Œrednie roczne sumy opadów dochodz¹ do 700
mm (Matuszkiewicz 2002). Powierzchnie badawcze
Rycina 1. Plan sytuacyjny S³owiñskiego Parku Narodowego: 1 – granica Parku, 2 – granica terenu administrowanego
przez Park, 3 – linie oddzia³ów leœnych, 4 – drogi, 5 – powierzchnia badawcza I (
Vm–Bp
)-17
o
15’E, 54
o
44’N
,
6–
powierzchnia badawcza II (
En-P
)-17
o
14’E, 54
o
43’N
Figure 1. Situation plan of the S³owiñski National Park: 1 – border of NP, 2 – border of N. Park’s administration area, 3 – border
of forest compartemnts, 4 – roads, 5 – research plot I (
Vm-Bp
)-17
o
15’E, 54
o
44’N, 6 – research plot II (
En-P
)-17
o
14’E,
54
o
43’N
A. Parzych et J. Trojanowski / Leœne Prace Badawcze, 2009, Vol. 70 (1): 41–48.
43
Tabela 1. Charakterystyka powierzchni badawczych
Table 1. Characteristic of researche plots
Specyfikacja
Features
Vaccinio uliginosi-
-Betuletum pubescentis
Empetro nigri-
Pinetum
Pinus sylvestris
Betula pubescens
Pinus sylvestris
Liczba drzew
Number of trees
128 (25%)
392 (75%)
715 (100%)
Wiek [lata]
Age [years]
60
47
140
Œrednia wysokoœæ
Average height [m]
18
19
7
Œrednia pierœnica
Average diameter at breast height
[cm]
27
24
14
Zadrzewienie
Growing stock
0,8
0,8
0,6
Zapas drewna
Stand volume [m
3
/ha]
122
134
50
Bonitacja
Site index (stand quality)
II
II.5
V
sosnowego (
En-P
) – 0,6. Podobne relacje pomiêdzy
rozpatrywanymi drzewostanami widoczne s¹ w zapasie
drewna. Drzewostan
Vaccinio uliginosi-Betuletum
pubescentis
charakteryzuje siê kilkakrotnie wiêkszym
zapasem drewna ni¿
Empetro nigri-Pinetum.
3. Wyniki badañ i dyskusja
Na kszta³towanie iloœci i dynamiki opadu organicz-
nego wp³ywaj¹ m.in. warunki pogodowe. Suma opadów
atmosferycznych w badanych latach by³a znacznie
zró¿nicowana. Najwiêksze iloœci deszczu odnotowano
w roku 2004 (848 mm), a najmniejsze w roku 2003 (552
mm), (tab. 2). Znacznie mniejsze by³o zró¿nicowanie
œredniej rocznej temperatury i wilgotnoœci powietrza,
które wynosi³y œrednio 7,7°C i 84%.
Masa opadu organicznego w badanych zespo³ach
leœnych w latach 2003–2005 równie¿ by³a zró¿nicowana
(tab. 3). Znacznie wiêkszy by³ opad w
Vaccinio uligi-
nosi-Betuletum pubescentis,
wynosz¹cy œrednio w ba-
danym okresie 4,050 t/ha·rok. W borze sosnowym
Em-
petro nigri-Pinetum
by³ on mniejszy o 29% i wynosi³
œrednio 2,883 t/ha·rok. Wartoœci te s¹ zbli¿one do da-
nych uzyskanych w lasach i borach Polski przez Brey-
meyer (1993, 1999) i Banaszuka (1996) – 2,5–6,6
t/ha·rok. Najwiêkszy œredni roczny opad roœlinny wy-
st¹pi³ na badanych powierzchniach leœnych w 2003
Metodyka badañ
Na ka¿dej badanej powierzchni (0,5 ha) zbierano
opad organiczny do 16 chwytników rozmieszczonych
pod koronami drzew, o ³¹cznej powierzchni wlotu
3,20 m
2
(ka¿dy chwytnik o powierzchni 0,2 m
2
). Jest to
powierzchnia wystarczaj¹ca do oceny iloœci opadu
organicznego (Prusinkiewicz et Bigos 1978, Satoo et
Madgwick 1982, Kowalkowski 1994, Dziadowiec et
Kaczmarek 1997, Bednarek et al. 2005). Chwytniki
sk³ada³y siê z metalowych obrêczy w kszta³cie okrêgów,
na których przymocowano 80 cm nad powierzchni¹
ziemi przepuszczaj¹ce wodê polietylenowe worki o g³ê-
bokoœci 70 cm. Pozwoli³o to na zebranie opadu
organicznego z warstwy drzew i krzewów (Dziadowiec
et Kaczmarek 1997). Chwytniki ka¿dorazowo w 16
powtórzeniach rozmieszczano w czterech rzêdach po 4,
w odleg³oœci co 3 m. Opad organiczny wybierano z
chwytników co 6–7 tygodni w okresie wegetacyjnym
oraz dodatkowo pod koniec roku kalendarzowego (30
lub 31 XII) 2003, 2004 i 2005. Zebrany materia³ sorto-
wano na poszczególne frakcje, tj. pêdy, liœcie, ig³y, kora,
nasiona i szyszki oraz inne (czêœci kwiatostanów, ³uski
p¹kowe itp.). Sk³adniki opadu organicznego suszono w
temperaturze 65°C do sta³ej masy i wa¿ono. Na pod-
stawie uzyskanych danych obliczano masê ca³kowitego
opadu rocznego.
Tabela 2. Charakterystyka warunków atmosferycznych
w latach 2003-2005
Table 2. Atmospheric conditions in the years 2003–2005
Specyfikacja
Specification
2003 2004 2005
Œrednia
Mean
Opady atmosferyczne
Rainfall
mm 552 848 579
660
Temperatura powietrza
Air temperature
°C 7,69 7,68 7,81
7,73
WilgotnoϾ powietrza
Air humidity
% 83,5 84,5 83,6
83,9
44
A. Parzych et J. Trojanowski / Leœne Prace Badawcze, 2009, Vol. 70 (1): 41–48.
Tabela 3. Opad organiczny w
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
i
Empetro nigri-Pinetum
w latach 2003-2005
[t/ha·rok]
Table 3. Litterfall in
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
and
Empetro nigri-Pinetum
in the years 2003-2005 [t/ha·year]
Frakcja opadu
organicznego
Litterfall fraction
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
Empetro nigri-Pinetum
2003
2004
2005
Œrednio
Average
2003
2004
2005
Œrednio
Average
Liœcie
Leaves
1,214
1,510
1,184
1,303
(32,2%)
-
-
-
-
Pêdy
Shoots
0,841
0,690
0,617
0,716
(17,7%)
0,204
0,419
0,346
0,323
(11,2%)
Ig³y
Needles
1,434
1,220
1,106
1,253
(30,9%)
1,661
1,851
1,532
1,681
(58,3%)
Kora
Bark
0,209
0,261
0,295
0,255
(6,3%)
0,903
0,280
0,393
0,525
(18,2%)
Nasiona i szyszki
Seeds and cones
0,648
0,337
0,311
0,432
(10,7%)
0,246
0,282
0,349
0,292
(10,2%)
Inne
Others
-
0,141
0,132
0,091
(2,2%)
-
0,088
0,094
0,061
(2,1%)
Ogó³em
Total
4,346
4,159
3,645
4,050
(100%)
3,014
2,920
2,714
2,883
(100%)
roku. Masa opadu organicznego lasu sosnowo-brzozo-
wego by³a wówczas o 31% wiêksza ni¿ w borze
sosnowym. W opadzie tym dominowa³a frakcja igie³
(33,0% opadu rocznego) oraz liœci (28,0%) (Parzych et
Trojanowski 2006). Najmniejszy udzia³ mia³a w nim
frakcja kory (4,8%). Najwiêksza iloœæ opadu
organicznego w roku 2003 mo¿e byæ skutkiem nie tylko
procesów fizjologicznych drzewostanu, ale równie¿
bardzo ma³ych opadów atmosferycznych w tym okresie
(tab. 2). W latach 2003–2005 w obydwóch badanych
zespo³ach zaobserwowano zmniejszenie masy
zrzucanych szcz¹tków organicznych: w
Vaccinio
uliginosi-Betuletum pubescentis
o 701 kg/ha, a w
Empetro nigri-Pinetum
o 300 kg/ha. IloϾ produ-
kowanego rocznie opadu organicznego zale¿y w danych
warunkach siedliskowych od sk³adu gatunkowego i wie-
ku (Cuevas et Lugo 1998), a tak¿e od struktury drzewo-
stanu i warunków pogodowych. Ró¿na iloœæ opadu roœ-
linnego mo¿e równie¿ wynikaæ z cech fizjologicznych
drzewostanu (Obmiñski 1978).
W
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
stwier-
dzono niewielk¹ iloœciow¹ przewagê frakcji liœci
(32,2%), co jest cech¹ charakterystyczn¹ sk³adu gatun-
kowego tego zespo³u leœnego (tab. 3). Drugie miejsce
pod wzglêdem iloœciowym zajê³a frakcja igie³ (30,9%),
a nastêpnie frakcja pêdów i frakcja nasion wraz z szysz-
kami, odpowiednio 17,7% oraz 10,7%. Znacznie mniej-
szy udzia³ procentowy mia³a frakcja kory (6,3%). W
opadzie organicznym boru sosnowego dominowa³a
frakcja igie³ (58,3%). Podobny udzia³ tej frakcji w rocz-
nym opadzie organicznym (60%) stwierdzili Krzysz-
tofiak i in. (2007). Zbli¿ony udzia³ frakcji igie³ w opa-
dzie rocznym (50,4%) stwierdzi³y w borach sosnowych
Hiszpanii Santa Regina i Tarazona (2001). W
Empetro
nigri-Pinetum
mniejszy by³ udzia³ frakcji kory, pêdów i
nasion wraz z szyszkami, odpowiednio 18,2%, 11,2%
i 10,2%. Najmniejsz¹ czêœæ opadu na obu badanych
powierzchniach leœnych stanowi³y niezidentyfikowane
szcz¹tki organiczne (inne) – nieco powy¿ej 2 % (tab. 3).
Œredni opad organiczny zebrany w borze sosnowym
œrodkowej Polski wynosi: 4,65 t/ha w Puszczy Piskiej
(Puszkar et al. 1972), 4,66 t/ha w Puszczy Kampinoskiej
(Wójcik 1970), 3,7–3,8 t/ha w Lesie Piwnickim
(Prusinkiewicz et al. 1974), 2,5–3,5 t/ha we wschodniej
Polsce (Breymeyer 1993). W lasach liœciastych Polski
stwierdzono opad organiczny w iloœci oko³o 1,55 t/ha w
Puszczy Boreckiej (Œnie¿ek et al. 2007), 2,8–3,6 t/ha w
rezerwacie Szel¹gówka-Kotlina Biebrzañska (Banaszuk
1996) i 5,06–7,10 t/ha w Wigierskim Parku Narodowym
(Krzysztofiak et al. 2007). Porównywalne iloœci opadu
organicznego by³y w lasach bukowych Ojcowskiego
Parku Narodowego – 3,05–3,60 t/ha (Ma³ek 2006) oraz w
drzewostanie jod³owo-bukowym na Œwiêtym Krzy¿u –
3,09–6,49 t/ha (JóŸwiak et al. 2007). Wed³ug Breymeyer
(1999) opad organiczny w lasach liœciastych Polski
wynosi 2,6–6,6 t/ha. W Hiszpanii w drzewostanie
Pinus
pinaster
œredni roczny opad szcz¹tków roœlinnych
wynosi³ 3,3 t/ha (Roig et al. 2005), a w drzewostanie
sosnowym 4,7–5,8 t/ha (Santa Regina et Tarazona
2001).
Intensywnoœæ opadu organicznego jest zró¿nico-
wana w ci¹gu roku (ryc. 2). Znaczny wp³yw na wielkoœæ
opadu wywieraj¹ czêste, silnie wiej¹ce wiatry, które
przyspieszaj¹ zrzucanie (Karpaczewski 1977). Najwiêk-
A. Parzych et J. Trojanowski / Leœne Prace Badawcze, 2009, Vol. 70 (1): 41–48.
45
Rycina 2. Opad organiczny w
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
(
Vm-Bp
)i
Empetro nigri-Pinetum
(
En-P
) w latach
2003–2005
Figure 2. Litterfall in the
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
(
Vm-Bp
) and
Empetro nigri-Pinetum
(
En-P
) in the years
2003–2005
sze jednak iloœci opadu s¹ dostarczane do dna lasu w
okresie jesiennym, co zwi¹zane jest ze zrzucaniem listo-
wia po okresie wegetacyjnym.
Na obu badanych powierzchniach leœnych opad
organiczny w okresie jesiennym stanowi³ œrednio oko³o
60% opadu rocznego (tab. 4) i mieœci³ siê w zakresie
œrednich podawanych w literaturze: 40–60% (Puchalski
et Prusinkiewicz 1975, Diaz-Maroto et Vila-Lameiro
2006). W
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
zrzucany opad by³ w tym okresie œrednio o 1,666 t/ha·rok
wiêkszy ni¿ w
Empetro nigri-Pinetum
.W
Vaccinio
uliginosi-Betuletum pubescentis
w miesi¹cach jesien-
nych opada³o œrednio 86,4% wszystkich liœci (tab. 4),
jakie s¹ zrzucane w ci¹gu roku (tab. 3), a tak¿e 42,9%
igie³, 55,2% pêdów oraz 46,3% kory
.
Opad w okresie
jesieni w
Empetro nigri-Pinetum
stanowi³ odpowiednio
68,8% opadu rocznego igie³, 41,1% nasion wraz z
szyszkami i 40,4% kory, a tak¿e 36,8% pêdów. Ró¿nica
w iloœci zrzucanego igliwia sosny na badanych powierz-
chniach by³a wynikiem zró¿nicowanej frekwencji sosny
zwyczajnej w obu zespo³ach.
Dynamikê opadu materii organicznej w badanych
ekosystemach leœnych obrazuje rycina 2. Na wykresie
widoczne s¹ charakterystyczne maksima opadu orga-
nicznego przypadaj¹ce na miesi¹ce jesienne i wiosenne.
W
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
w okresie
2003–2005 maksimum opadu w okresie jesieni mia³o
miejsce nieco wczeœniej ni¿ w
Empetro nigri-Pinetum
i
by³o znacznie mniejsze. Najmniejsze iloœci opadu
organicznego zaobserwowano na obydwu powierz-
chniach leœnych w okresie letnim. Maksimum opadania
wiêkszoœci frakcji organicznych przypada³o w okresie
jesiennym i wiosennym (ryc. 3 i 4), z wyj¹tkiem opadu
pêdów w borze sosnowym w roku 2005. W
Vaccinio
uliginosi-Betuletum pubescentis
najwiêksz¹ dynamik¹
charakteryzowa³ siê opad liœci, igie³ i pêdów, a naj-
mniejsz¹ – niezidentyfikowanych szcz¹tków organicz-
nych (frakcja – inne) (ryc. 3). Dla
Empetro nigri-
Pinetum
charakterystyczne by³y wystêpuj¹ce w okre-
sach jesiennych maksima opadu igliwia (2003–2005),
pêdów (2004), nasion wraz z szyszkami (2003–2005) i
kory (2003) (ryc. 4). Najmniejsz¹ zmiennoœci¹ opadu
charakteryzowa³a siê równie¿ frakcja niezidentyfiko-
wanych szcz¹tków organicznych.
Porównuj¹c œredni sk³ad frakcyjny opadu organicz-
nego w badanych zespo³ach leœnych w latach 2003–2005
stwierdzono znaczn¹ przewagê pêdów i nasion w
Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis
oraz igie³ i
kory w
Empetro nigri-Pinetum
.
Tabela 4. Udzia³ frakcji opadu organicznego w okresie
jesieni w opadzie rocznym w latach 2003-2005
Table 4. Participation of litterfall autumn fraction in yearly
litterfall in 2003-2005
Frakcja opadu
organicznego
Litterfall fraction
Vaccinio uliginosi-
Betuletum
pubescentis
Empetro nigri-
Pinetum
t/ha·rok
t/ha·year
%
t/ha·rok
t/ha·year
%
Liœcie
Leaves
1,126
27,8
-
-
Pêdy
Shoots
0,395
9,7
0,199
6,9
Ig³y
Needles
0,538
13,3
1,157
40,1
Kora
Bark
0,118
2,9
0,212
7,4
Nasiona i szyszki
Seeds and cones
0,194
4,2
0,120
4,3
Inne
Others
0,072
1,8
0,059
2,1
Ogó³em
Total
2,418
59,7
1,752
60,8
[ Pobierz całość w formacie PDF ]